Θα «ξεκλειδώσει» το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ τον πολεοδομικό σχεδιασμό;

Το πολεοδομικό καθεστώς στην Ελλάδα έχει αποδειχτεί επανειλημμένα πως μπορεί να είναι εξαιρετικά χαοτικό και χρονοβόρο. Νομοθετικές διατάξεις των τελευταίων ετών, όπως ο Ν.4495/2017 για τον έλεγχο και προστασία του δομημένου περιβάλλοντος με τις αναθεωρήσεις και προσθήκες του, η υποχρέωση εκπόνησης Τοπικών Χωρικών Σχεδίων των δημοτικών ενοτήτων, αλλά και η εντεινόμενη προσπάθεια ψηφιοποίησης και ελεύθερης διάθεσης γεωχωρικών και πολεοδομικών δεδομένων, επιχειρούν να οργανώσουν την πολεοδομική πραγματικότητα στην Ελλάδα.

Προς αυτή την κατεύθυνση φαίνεται πως κινείται και η ανακοίνωση του ΥΠΕΝ ως προς την πρόθεση του να συντάξει νέο νομοσχέδιο ρυθμίσεων των χρήσεων γης με τη μείωση των γενικών χρήσεων και τη χρήση των ίδιων κατηγοριών χρήσεων κατά το χωρικό σχεδιασμό, της μεταφοράς του συντελεστή δόμησης, των κτηματολογικών θεμάτων και της απλοποίησης και εξορθολογισμού του οικοδομικού κανονισμού. Στοίχημα αποτελεί η εκπόνηση Τοπικών Χωρικών Σχεδίων (Τ.Χ.Σ.) για όλη την έκταση του ελλαδικού χώρου εντός εξαετίας με επιτάχυνση της ολοκλήρωσης τους από 12 σε 2,5 χρόνια και ο καθορισμός του πλαισίου εφαρμογής της μεταφοράς του συντελεστή δόμησης μέσω της Ψηφιακής Τράπεζας Γης. Άλλωστε ειδικά η μεταφορά του συντελεστή δόμησης και οι αντίστοιχες Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή, οι οποίες θα καθοριστούν μέσα από τα ΤΧΣ αποτελεί ένα ζήτημα του οποίου η επίλυση είναι επιτακτική και αναγκαία μετά από πολυετή αναμονή.

Αξίζει να αναφερθεί πως εκτός της δυνατότητας από τους ιδιοκτήτες διατηρητέων ή χαρακτηρισμένων μνημείων να πουλάνε συντελεστή δόμησης σε ιδιοκτήτες με μεγάλες παραβάσεις, τόσο ο Δήμος όσο και οι οικοδομικοί συνεταιρισμοί θα μπορούν να εκμεταλλευτούν τις διατάξεις της Ψηφιακής Τράπεζας Γης. Συγκεκριμένα, οι Δήμοι θα δύναται να παρεμβαίνουν σε εγκαταλελειμμένα ακίνητα, τα οποία μετά από διαγωνισμό θα περνούν σε ιδιώτες για κάποια χρόνια με στόχο την αποκατάσταση και εκμετάλλευση τους. Παράλληλα, ο Δήμος θα έχει τη δυνατότητα, σε περίπτωση που επιθυμεί, να αναλάβει την εκμετάλλευση οποιοδήποτε χρονική στιγμή αρκεί να καταβάλλει το αντίστοιχο κόστος αποκαταστάσης. Ένα από τα σημαντικότερα σημεία του νομοσχεδίου αποτελεί η παροχή της δυνατότητας σε Δήμους να πωλούν συντελεστή δόμησης από δεσμευμένα αδόμητα ακίνητα με στόχο τη συσσώρευση πόρων για την απαλλοτρίωση άλλων οικοπέδων, όπου προβλέπεται η κατασκευή δημόσιων και πράσινων χώρων. Το γεγονός αυτό αναμένεται να «ξεκλειδώσει» τη δυσχέρεια των Δήμων να πραγματοποιήσουν έργα αστικής βιωσιμότητας λόγω των οικονομικών απαιτήσεων τους. Επιπλέον, προτείνεται οι οικοδομικοί συνεταιρισμοί, των οποίων η δραστηριότητα έχει μπλοκαριστεί λόγω δασικών ή άλλων θεμάτων,  να μπορούν να «ανταλλάσσουν» τις εν λόγω εκτάσεις με δημόσιες χωρίς πολεοδομικά προβλήματα.

Πρόσθετα ζητήματα, στα οποία στοχεύει το νομομοσχέδιο, αποτελούν τα ειδικά χωροταξικά σχέδια (υδατοκαλλιέργειες, ΑΠΕ, βιομηχανία – logistics) με στόχο την επιτάχυνση τους από 3 σε 1 χρόνο, η θέσπιση κινήτρων εντός περιοχών οργανωμένων αναπτύξεων συγκεκριμένων χρήσεων, θέματα κινητικότητας και προσβασιμότητας ΑΜΕΑ εντός αστικών κέντρων και των κτιρίων τους, η προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας με τις αντίστοιχες αστικές παρεμβάσεις, η αύξηση των δημόσιων και πράσινων αστικών χώρων και η θέσπιση κινήτρων στις επιχειρήσεις με θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, όπως η αύξηση της αρτιότητας σε εκτός σχεδίου περιοχές.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, το νέο νομοσχέδιο θα ενταχθεί στη θεματολογία του Υπουργικού Συμβουλίου αμέσως μετά το Πάσχα.

Συντάκτρια: Αγάπη Ξιφιλίδου, MRICS, πιστοποιημένη εκτιμήτρια ακινήτων διπλ. μηχανικός χωροταξίας & ανάπτυξης,  της «Pointers Property Services AE», μέλος του Ομίλου «Σαμαράς & Συνεργάτες».